De Twiskemolen kent een rijke geschiedenis die teruggaat tot de 16e eeuw. Wat begon als een poldermolen in Barsingerhorn groeide uit tot een iconisch herkenningspunt in Het Twiske. Door eeuwen van waterbeheer, restauraties, verhuizingen en herbouw vertelt de molen een uniek verhaal waarin ambacht, landschap en gemeenschap samenkomen.
Op deze pagina ontdek je hoe de molen zich ontwikkelde tot het monument dat vandaag de Twiskepolder bemaalt.
Lees meer over de Geschiedenis van de Twiskemolen
16e eeuw – Oorsprong van de molen
Rond 1541 werd de molen gebouwd als een achtkante binnenkruier in de Hooglandspolder bij Barsingerhorn. Eeuwenlang bemaalde hij het veenrijke landschap. In de 18e en 19e eeuw volgden meerdere grote herstelwerkzaamheden, waaronder een nieuwe kap en de vervanging van het scheprad door een vijzel.
Voormalige Watermolen van de Hooglandse polder
Hooglandse poldermolen
Aanbouw locatie Landsmeer
Tot 1939 – Bemaling van de Hooglandspolder
De molen hield de ca. 530 hectare grote Hooglandspolder droog. In 1936 kreeg hij Bilauwieken, een modern wieksysteem. Na het afbreken van een roede in 1938 werd de bemaling overgenomen door een elektrisch gemaal. Vanaf 1939 verloor de molen zijn wieken en werd hij als woning gebruikt.
1967 – Ontmanteling en opslag in Nieuw‑Vennep
In 1967 kocht dhr. Vissers de molen. Molenmaker J. Poland demonteerde de molen volledig: achtkant, kap, balken, roeden — alles ging uit elkaar. De onderdelen werden opgeslagen in Nieuw‑Vennep, met het plan om de molen te herbouwen op de onderbouw van korenmolen De Rijzende Zon. Die herbouw kwam nooit van de grond, waardoor de molen jarenlang in losse onderdelen bleef liggen. Deze mislukte herbouw maakte het later mogelijk dat de molen kon worden overgenomen door Het Twiske.
Jaren 40–70 – Ontstaan van de Twiskepolder
De Twiskepolder ontstond in de jaren 40 als werkverschaffingsproject. Na drooglegging werd het gebied deels ontgonnen, later gebruikt voor zandwinning en uiteindelijk bestemd als recreatiegebied. Voor de bemaling van dit nieuwe gebied was een gemaal nodig — en zo ontstond het idee om een historische molen terug te plaatsen.
1973–1975 – Herbouw als Twiskemolen
In 1973 kocht Recreatieschap Het Twiske‑Waterland de opgeslagen molenonderdelen uit Nieuw‑Vennep. De molen werd herbouwd op een nieuwe locatie tussen Landsmeer en Oostzaan — een plek waar nooit eerder een molen had gestaan. Op 19 maart 1975 werd de Twiskemolen officieel geopend. Sindsdien is hij regelmatig in bedrijf voor de bemaling van de Twiskepolder.
Twiskemolen in cijfers
1541
Bouwjaar van de oorspronkelijke molen in de Hooglandspolder
60.000
Liters water per uur bij volle windkracht
1974
Jaar waarin de molen naar Het Twiske verhuisde
1979
Rijksmonument — Beschermd sinds de jaren ’80 vanwege cultuurhistorische waarde
Nieuwsbrief ontvangen
Blijf op de hoogte van de ontwikkelingen rond de Twiskemolen
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
Steun de Twiskemolen
Word Vriend van de Twiskemolen met een jaarlijkse bijdrage en ontvang uitnodigingen voor speciale activiteiten, exclusieve updates en betrokkenheid bij de Stichting Vrienden van de Twiskemolen. Liever flexibel bijdragen? Doe eenmalig een donatie — elke gift helpt de molen draaiend te houden.
Meer informatie